محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )

89

أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )

إقليم پنجم « 1 » : آغازش جائيست كه سايه پنج گام وسه پنجم گام وسدس خمس گام ( 5 و 30 / 19 گام ) باشد وميان دو سوى شمال وجنوب آن پيرامن دويست « 2 » وسى ميل مستقيم است . وميانه آن نزديك تفليس از رحاب ( قفقاز ) ومرو از خراسان وگرگان وهر شهر كه دو سوى آنها است در خاور وباختر . مرز شمالي آن نزديك دبيل است . شهرهاى آن ، قالىقلا ، طبرستان ، ملطيه ، روميه ، ديلمان ، گيلان ، عموريه ، سرخس ، نسا ، بيورد ، كش ، اندلس ونزديك روميه ، انطاليه [ أنطاكية ] است . إقليم ششم « 3 » : آغازش جائيست كه سايه شش « 4 » گام وشش عشر ويك سدس عشر گام ( 6 و 60 / 37 ) باشد وپايانش يك گام درست بيشتر است ، وپهنايش پيرامن دويست واندى ميل مستقيم است . مرز پائين آن كه در جنوب است همان مرز شمالي إقليم پنجم « 5 » يعنى در خط دبيل به خاور وباختر است . آخرين مرز شمالي آن نزديك خوارزم از پشت آنجا ، واسبيجاب وتركستان است . ميانهء آن نزديك قسطنطينيه وآمل خراسان ، وفرغانه باشد وآنچه هم خط آنست در خاور وباختر . ودر آنست : سمرقند ، برذعه ، قبلة ، خزر ، گيل ، وأطراف اندلس شمالي ، وطرف

--> ( 1 ) نام فارسي إقليم پنجم ناهيد است ، چه آن را به زهره ناهيد نسبت دهند . ( 2 ) يكصد ( ياقوت 1 : 33 : 4 ) . ( 3 ) نام فارسي إقليم ششم تير است ، چه به عطارد منسوبش دارند . ولى روميان آن را به قمر ماه نسبت مىدهند ( ياقوت 1 : 34 : 13 ) . ( 4 ) هفت ( ياقوت ) وگويا غلط چاپى باشد . ( 5 ) كلمهء إقليم پنجم از عبارت ياقوت افتاده است وشايد غلط چاپى باشد .